Atrás     PDF

1. AL CABU UN AÑU.

Nuna fecha sañalada, el día 25 de mayu, del añu 2006, ñacía l’Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu.

Entá nun mos asentaren nel Rexistru d’Asociaciones y yá nos viemos nel casu de tener qu’encaramos con un informe del Conseyu Consultivu del Principáu d’Asturies, fechu a pidíu y midida d’un antiasturianista notoriu, el señor Álvarez Areces, entós y entá al día güei, Presidente del Gobiernu. Asina, de sópitu, presentámonos a la sociedá asturiana, con un retruque de circunstancies y el compromisu de que darréu entamaríemos a iguar un estudiu seriu sobro l’asitiamientu llegal de la llingua asturiana.

En febreru del añu qu’andamos presentábemos n’Uviéu lo prometío: el “Dictame xurídicu sobre’l conflictu llingüísticu n’Asturies”. Un mes dempués facíemoslo en Xixón y anguañu, xusto pal cumpleaños, vémoslu guapamente emprentáu pola mor de l’acoyida que-y dio l’Academia de la Llingua Asturiana.

Pero nos caberos dolce meses ficimos daqué más. Fuimos quien pa esparder les temes fonderes del “Dictame” aprovechando fechos y declaraciones pa meter cuyar nos medios de comunicación. “La Nueva España”, “Les Noticies” (que cásique enxamás mos falló), “La Voz de Asturias”, “El Comercio”; “TVE”, TeleGijón”, “TeleAsturias”; “Radio Sele” y “Radio Nacional”; “Asturnews”, “El Comentario TV”, “Glayíu”, “N’ast.com”, “Asturies.com”; y dellos otros más, recoyeron y espardieron les notes de prensa qu’unviemos, los actos nos que participemos y les contradicciones qu’evidenciemos (la primera, en grandor, que lo qu’esti gobiernu presenta como llogros na normalización del asturianu nun ye más qu’una realidá virtual montada na burra les sovenciones; verdá esclariada en dos pataes cola presentación del nuesu primer pleitu, el que cinca al emplegu del asturianu polos funcionarios de l’Alministración del Principáu d’Asturies).

Porque allumar les contradicciones pente medies de lo que los xuristes sabemos facer, plantegar pleitos, tien de ser como la fruta que se va arramplando mentantu, pasu tres pasu, caleyamos escontra l’oxetivu naguáu: aportar col conflictu llingüísticu asturianu a los Tribunales Européu de los Drechos Humanos ya Internacional de Xusticia. Poro, tamién nesti primer añu de vida escomencipiamos el que de xuru va ser un llargu y abegosu camín pal que va facemos bien de falta voluntá, resistencia y solidaridá.

2. ANUNCIES.

• Asturies, lo mesmo que les Comunidaes Autónomes de primera, amás de llingua tien drechu propiu. Fálten-y, por desgracia, políticos de talla pa facer valir eses ayalgues, reconociendo la oficialidá y codificando’l drechu. Mentantu tendremos que mos aguantar con sucedáneos: una probe llei d’usu y una recompilación (perdigna, fecha so la diereición del Lletráu Inaciu Arias y asoleyada nel Boletín Oficial de la Xunta Xeneral del Principáu d’Asturies de data 9 de marzu de 2007) sin otru valir que’l probatoriu, que-y quieran dar, de una “costume”.

• Darréu que la Xunta Direutiva tome’l determín afayadizu, fadremos llegar a tolos xuristes –socios y amigos- dalgún exemplar del “Dictame xurídicu sobre’l conflictu llingüísticu n’Asturies” nes meyores condiciones posibles.

• L’Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu esixó-y a la Conseyería d’Educación y Ciencia un mínimu procuru nel desendolque de la campaña pa la matriculación de los escolinos en Llingua Astururiana, cortando pela freba coles contracampañes y boicoteos entamaos nos caberos años en dellos centros escolares y protagonizaos por funcionarios. L’escritu (públicu) d’AXA y la rempuesta (n’asturianu) del Secretariu Xeneral Téunicu de la Conseyería, axúntense n’archivos anexos.

• Tamién n’archivu anexu unvíase l’escritu de proposición de prueba y el recursu de súplica al autu d’inadmisión de la más d’ella, nel pleitu por drechos fundamentales que se sigue nel Xulgáu de lo Contencioso-Alministrativu númberu 3 d’Uviéu. Ye una bona muestra de lo dicho endenantes: que’l camín ye llargu y abegosu.

• La rensía qu’escontra la llingua asturiana abulten tener delles autoridaes de la Conseyería de la Presidencia nun apara na represión del so emplegu polos funcionarios, sinon que la lleven, mesmamente, fasta l’incumplimientu de los Decretos aprobaos pol Conseyu de Gobiernu. Darréu ufrimos cuatro exemplos recoyíos n’anuncios de concursos d’esti añu:

- BOPA de 14 y 18 de mayu. Emplégase´l términu “Viñay” cuando ye “Viñái” el llegalmente reconocíu nel Decretu 117/2005, toponimia de Bimenes (BOPA 6-5-2005).

- BOPA de 14 de mayu. Emplégase’l términu “Cueto de la Villa”, cuando ye “El Cuetu” el llegalmente reconocíu nel Decretu 32/2005, toponimia de Llanes (BOPA 6-5-2005).

- BOPA de 2 d’abril. Emplégase’l términu “La Carcabada”, cuando ye “La Carcavá” el llegalmente reconocíu nel Decretu 116/2005, toponimia de Sariegu (BOPA 2-12-2005).

- BOPA de 19 de xineru. Emplégase’l términu “El Torazo”, cuando ye “Torazu” el llegalmente reconocíu nel Decretu 118/2005, toponimia de Cabranes (BOPA 2-12-2005).