Denuncia
a la Casa Real española sobre la situación de marxinación y peligru na que
s'atopa la llingua asturiana
Con alvertencia d'una posible utilización
maliciosa por parte'l Gobiernu'l Principáu d'Asturies de la figura'l Xefe
l'Estáu, so maxestá el Rei D. Juan Carlos I, con motivu la so visita a
Asturies pa inaugurar el Cursu Académicu 2007-2008, como
aval al esceicional modelu eductivu asturianu, contrariu dafecho al testu y
finalidá de los Trataos y recomendaciones Internacionales na materia
Atrás PDF
AL XEFE DE LA CASA REAL
Col debíu respetu y consideranza:
Yá dende l’añu 1975 nel que l’Estáu español entamó a camudar d’actitú respeutu a les llingües rexonales estremaes del castellán, l’asturiana vien careciendo, na nuesa opinión, un tratu discriminatoriu per parte de los poderes públicos, en toles estayes y ensin xustificación dala. Asina, nel inxerimientu dientro del sistema educativu –quiciás el preséu más afayadizu pal caltenimientu d’una llingua- l’asturianu nun recibió del Estáu la proteición que-yos dio al catalán, gallegu, valencianu y vascu.
A ello nun foron ayenos los executivos preautonómicos y autonómicos del Principáu d’Asturies porque -amás de que dalgunos de los sos cabezaleros ocuparon enantes importantes cargos na Alministración Educativa- dende’l gobiernu rexonal ná nun se fizo por meyorar lo que recibieron de l’Alministración Central tres les tresferencies educatives nel añu 2000 sinón que, al aviesu, avecen a enchipase públicamente pela parte que-yos tocó nel diseñu y xestión d’un modelu educativu estremáu del que rixe nes demás comunidaes autónomes billingües y qu’incumple tolos separtaos del artículu 8 de la Carta Europea de les Llingües Rexonales o Minoritaries, conveniu ratificáu por España, arriendes de les recomendaciones básiques d’instituciones tan peracreditaes como la UNICEF o la UNESCO (axúntase dictame xurídicu afondando nesti asuntu).
Poro, nun ye pa escartar que l’aceptación del convide que se-y fizo al Xefe del Estáu pa presidir la inauguración del añu escolar 2007-2008 na Comunidá del Principáu d’Asturies, pudiere interpretase o emplegase como un aval a un modelu eductivu esceicional n’España, contrariu al testu y finalidá de los trataos y recomendaciones internacionales na materia ya impuestu por determinaes personalidaes polítiques estatales y rexonales.
N’opinión de tolos espertos, la llingua asturiana ta esmuciéndosemos porque se-y ñeguen les más de les midíes de proteición que se-yos da a les demás llingües rexonales españoles en toles estayes de la vida pública, na educativa na que más, al estremu de qu’anuncien el so fin nun par de xeneraciones.
Por estes razones y col envís d’ayudar a torgar qu’una actuación bonal del Xefe del Estáu pueda tener como consecuencia daqué menoscabu futura del prestixu de la Corona qu’encarna, ye polo que dende l’Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu decidímonos a unvia-y esti escritu y estudiu que lu acompaña.
Na so condición de Presidente, poro, en nome y representación del Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu, robla esti escritu, n’Uviéu a diez de setiembre de dos mil siete,
Xosé María Estrada Janáriz