Atrás     PDF

La presencia de la Filoloxía Asturiana ta pasando nestos díes per un momentu crucial no que cinca a la so sobrevivencia como disciplina universitaria. N'efeutu, de magar el branu pasáu, cuando la Facultá de Filoloxía aprobaba una enmienda del profesor Fernández de Castro que desaniciaba dafechu la presencia de la llingua asturiana nos planes d'estudiu que se taben diseñando acordies col marcu fixáu nel Espaciu Européu d'Educación Superior (EEES), la situación nun fexo más qu'enguedeyase hasta unes llendes inimaxinables. Convién, sicasí, esclariar dalgunes cuestiones pa que los posibles llectores tengan un elementu más d'análisis.

Hai que dicir, en primer llugar, que la votación que se fexo na Facultá de Filoloxía y que llevó a la dimisión d'Ana Cano, hasta entós decana de la mesma, foi, según la opinión de nueso, illegal dafechu, darréu qu'un coleutivu universitariu nun pue votar a la escontra d'un mandáu llegal, nesti casu l'artículu 17 de la llei d'Usu del Asturianu de 1998 que fala, precisamente, de que la formación del profesoráu de llingua asturiana ha facela la Universidá d'Uviéu pente medies de los correspondientes departamentos.

Tamién ye importante dexar afitao qu'una votación democrática enxamás xenera resultaos «ad eternum». Ye dicir, la reedición de votaciones democrátiques al rodiu d'una determinada problemática ye daqué habitual cuando les situaciones, el contestu, les condiciones, la necesidá... asina lo esixe. Ye más, la práutica democrática (parllamentaria, por exemplu) fai que los votantes se manifiesten cada ciertu tiempu pa refrendar, o non, decisiones anteriores. Dicho con otres pallabres: igual que la decisión democrática de la Facultá de Filoloxía de 1996 (que pidía la Llicenciatura de Filoloxía Asturiana y que, por cierto, enxamás se llevó a efeutu) foi revisada, tamién agora una decisión que xenera tantos problemes académicos y xurídicos pue ser revisada siguiendo calces democráticos dafechu.

Lo que, en tou casu, nun paez aconseyable nesta situación ye xugar al tracamundiu o a la trafullería: «Esto sí pue volver votase porque nun se dixo que non claramente, esto otro nun pue retomase porque la xunta de Facultá yá votó claramente que non...». Si lo que dalgunos planteguen ye amenorgar la entidá de los estudios d'asturianu, díganlo ensin complexos y actúen en consecuencia, pero nun intenten tapecer una realidá que ta nidia pa munchos universitarios y, dende llueu, respeten la posición d'aquelles persones que camienten, por exemplu, que'l "minor" que, según se ruxe, va proponer el denomáu «decanu-comisariu» de la Facultá -figura, por cierto, de mui duldosa llegalidá- nun s'axusta a les necesidaes de docencia, estudiu ya investigación que la Filoloxía Asturiana necesita güei como conteníu académicu.

Ye verdá qu'una situación como la descrita nun tien fácil igua. Con too, ésta pasa pol determín que tomen tanto'l Rectoráu como'l Gobiernu del Principáu d'Asturies. N'ambos casos el compromisu derívase de promeses eleutorales. Polo que cinca al primeru, el Sr. Gotor nun pue escaecer los plantegamientos de la campaña eleutoral na que se comprometió solemnemente a asitiar l'asturianu na Universidá cola mesma dignidá que'l restu de les filoloxíes. Bien ta l'usu del asturianu n'actos públicos, pero inda más si ello va acompañao de midíes académiques series p'asitiar a la Filoloxía Asturiana nel llugar que-y correspuende dientro de los estudios reglaos. Pero, dende llueu, mal principiu ye entamar a remanar argumentos propios de les persones contraries a la dignificación de la llingua asturiana como dicir, por exemplu, que l'asturianu nun ye oficial y por eso nun pue tener el mesmu tratu universitariu que'l restu de llingües. Inda más, ye cuasi una broma plantegar que'l Rectoráu nun pue «imponer» nada a la Facultá de Filoloxía. Imponer, non, pero sí «proponer» y «promover», ensin escaecer que'l preste a los planes d'estudiu dalos, ente otros, el Conseyu de Gobiernu de la Universidá. No que cinca al Gobiernu del Principáu, tamién ehí hai una seria responsabilidá, derivada non solo del programa eleutoral col que'l PSOE ganó les eleiciones autonómiques, sinón del fechu de que ta en xuegu la formación d'un profesoráu que va impartir docencia nos centros educativos d'Asturies. Too ello teniendo en cuenta, amás, que ye'l Gobiernu asturianu la última instancia na aprobación de los planes d'estudiu universitarios enantes de que tales propuestes académiques apuerten a l'ANECA en Madrid.

Y, yá pa finar, tenemos que referinos a otra cuestión d'enorme trescendencia: paez que dalgunos tán intentando tapecer y dexar de llau un aspeutu fundamental de la presencia universitaria del asturianu. Y ye que l'asitiamientu de la Filoloxía Asturiana na Universidá nun queda namás llendada al ámbitu de la Facultá de Filoloxía, sinón que tien otres dos fasteres de tanta o más importancia: la formación del profesoráu de Llingua Asturiana d'Educación Primaria, qu'ha facese inxeriendo los estudios correspondientes nel títulu de frau de maestru d'Educación Primaria (¿quién prepara si non a esti profesoráu, muncho más importante cuantitativamente que'l d'Educación Secundaria?) y la capacitación pedagóxica del Profesoráu de Llingua Asturiana d'Educación Secundaria, qu'ha amestase dientro'l master de Formación del Profesoráu d'Educación Secundaria (¿o ye que pa ser profesor d'asturianu na Educación Secundaria nun hai que pasar per esta estaya formativa previa?).

En fin... son éstes consideraciones y preguntes a les que daquién -nel ámbitu académicu ya institucional- debería responder si de lo que se trata ye d'aprovechar la oportunidá histórica que representa pa la llingua asturiana l'Espaciu Européu d'Educación Superior (EEES).